Kinderen zijn niet verplicht te gehoorzamen of mee te werken

Het eerste jaar dat ik voor de klas stond was ik – zoals de meeste leerkrachten – niet echt heel competent. Ik wilde een leuke en goede meester zijn, maar door gebrek aan ervaring wilde het niet zo vlotten met dat voornemen. En die verdraaide kinderen luisterden gewoon niet naar me! Ik vond ze af en toe zo ontzettend ondankbaar en irritant. Want ik deed zo mijn best voor ze en had alleen goede bedoelingen met hen, maar zij betaalden mij helemaal niet terug door gewoon mee te werken…

Ik was dus regelmatig boos dat zij niet deden wat ik zei. Maar het feit is dat kinderen helemaal geen plicht hebben om te gehoorzamen en mee te werken. Ze hebben net zoveel recht op zelfbeschikking als volwassenen. Alleen zijn ze nog niet echt in staat om daar zinnig mee om te gaan. Daar zijn ze afhankelijk voor van de volwassenen in hun leven.

Die afhankelijkheid betekent echter niet dat we daarom macht over kinderen mogen uitoefenen en hen onze wil mogen opleggen. Zij hebben er niet om gevraagd om naar school te moeten. Kinderen tekenen geen contract waarmee ze hun autonomie op geven in ruil voor broodnodige zorg, begeleiding en onderwijs. Hun afhankelijkheid geeft ons een grote verantwoordelijkheid die allerlei verplichtingen met zich meebrengt, maar verplicht een kind tot niets.

Als we dat vergeten – of niet eens erkennen – en kinderen wel regelmatig verplichten om te gehoorzamen door onze macht in te zetten, dan creëren we onnodige problemen. We kweken dan ofwel heel gedweeë, volgzame mensen, ofwel opstandigheid. En beide zijn niet gezond of wenselijk.

Kinderen vrijwillig laten luisteren

Toch is het nodig dat kinderen naar ons luisteren en meewerken. Wij hebben immers meer kennis, ervaring en overzicht. Wij kunnen lange termijngevolgen veel beter overzien. Wij kunnen een betere inschatting maken van prioriteiten. Dus hoe zorgen we er dan voor dat kinderen naar ons luisteren?

Dat doen we door waarde te bieden. Door ervoor te zorgen dat het merendeel van de dingen die we zeggen en doen zinnig zijn. Dat ze iets toevoegen aan het leven van kinderen. Dat kinderen er iets aan hebben. Dat het hen helpt of verrijkt. Als door ervaring blijkt dat ‘gehoorzamen’ of meewerken voordelen met zich meebrengt. Dat ze erop kunnen vertrouwen dat we hun belangen behartigen, dat we aan hun kant staan en er niet op uit zijn hen te bedriegen of te remmen.

Als je kinderen dat gevoel kunt geven, dan zullen ze zonder veel moeite meestal prima luisteren.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *